fa عوامل تعیین‌کننده غربالگری ماموگرافی در زنان جنوب ایران: یک مطالعه کیفی پیشگیری prevention پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">مقدمه:</span></b> <span lang="AR-SA">سرطان پستان یکی از شایع‌ترین علل مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در زنان است و ماموگرافی مؤثرترین روش تشخیص زودهنگام آن محسوب می‌شود. با این حال، مشارکت زنان در برنامه‌های غربالگری همچنان پایین است و نقش عوامل چندسطحی در این زمینه کمتر بررسی شده است</span><span dir="LTR">.</span><span lang="AR-SA"> مطالعه حاضر با هدف تبیین عوامل تعیین‌کننده انجام ماموگرافی در زنان جنوب ایران و با تمرکز بر عوامل چندسطحی انجام شد</span><span dir="LTR">.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">روش بررسی:</span></b> <span lang="AR-SA">مطالعه حاضر یک پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل محتوای قراردادی است. داده‌‌های حاصل از مصاحبه‌ها و بحث‌های گروهی متمرکز با استفاده از این روش تحلیل شدند. سپس برای سازمان‌دهی و تفسیر یافته‌ها از چارچوب نقشه‌نگاری مداخله استفاده شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و بحث‌های گروهی متمرکز با زنان واجد شرایط و ارائه‌دهندگان خدمات سلامت گردآوری و تحلیل شدند.</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">یافته‌ها: </span></b><span lang="AR-SA">عوامل مؤثر بر انجام ماموگرافی در پنج سطح درون‌فردی، بین‌فردی، سازمانی، اجتماعی و سیاسی شناسایی شدند. در سطح فردی، آگاهی ناکافی، باورهای نادرست، ترس و خودکارآمدی پایین نقش بازدارنده داشتند. در سطح بین‌فردی، کمبود حمایت خانواده و رفتار نامناسب کارکنان سلامت برجسته بود. در سطوح سازمانی و محیطی، محدودیت دسترسی، هزینه‌های بالا و کمبود زمان گزارش شد و در سطوح اجتماعی و سیاسی، ناکارآمدی قوانین، ضعف پوشش بیمه‌ای و چالش‌های اقتصادی بر انجام ماموگرافی تأثیرگذار بودند.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">نتیجه‌گیری: </span></b><span lang="AR-SA">یافته‌ها نشان می‌دهد که افزایش مشارکت زنان در ماموگرافی مستلزم اتخاذ رویکردی یکپارچه و چندسطحی در طراحی مداخلات و سیاست‌های سلامت است که فراتر از آموزش فردی، به اصلاح ساختارهای سازمانی و سیاست‌های حمایتی توجه کند.</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><b>Introduction:</b> Breast cancer is a leading cause of cancer-related mortality among women, and mammography remains the most effective method for its early detection. However, mammography screening uptake among Iranian women remains low, with reported participation rates generally below 25%. Understanding the factors influencing screening behavior is therefore essential for designing effective interventions. This qualitative study aimed to explore and describe the multi-level determinants of mammography screening uptake using the Intervention Mapping framework.<b><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:9.0pt"></span></b><br> <b>Methods:</b> Data were collected through semi-structured in-depth interviews and focus group discussions with 34 participants, including women aged 40&ndash;70 years who were eligible for breast cancer screening and healthcare providers involved in screening services. Participants were selected through purposive sampling with maximum variation. Data were analyzed using conventional content analysis to identify barriers and facilitators across five ecological levels.<br> <b>Results:</b> Mammography uptake was influenced by a complex interaction of factors at multiple levels. At the intrapersonal level, limited awareness, misconceptions about breast cancer and screening, fear of diagnosis, and low self-efficacy emerged as major barriers. At the interpersonal level, inadequate support from spouses and family members, as well as negative experiences with healthcare personnel, discouraged participation. Organizational and environmental barriers included high screening costs, limited physical access to services, time constraints, and insufficient privacy in screening facilities. At the community level, breast cancer screening was often perceived as a low priority. At the policy-related and structural levels, inadequate insurance coverage and broader economic difficulties were identified as important obstacles to screening participation.<br> <b>Conclusion:</b> The findings highlight that mammography screening behavior is shaped by determinants operating at multiple ecological levels. Efforts to improve screening participation should address individual knowledge and beliefs, strengthen family and healthcare-provider support, and reduce structural barriers related to affordability and access. These findings may inform the development of context-specific interventions and policies aimed at improving mammography screening uptake among women in southern Iran.</span></span></div> سرطان پستان, ماموگرافی, مطالعه کیفی, مدل اکولوژیکی اجتماعی, تعیین‌کننده‌‌های رفتاری Breast Cancer, Mammography, Qualitative Study, Intervention Mapping, Conventional Content Analysis, Behavioral Determinants 113 133 http://ijbd.ir/browse.php?a_code=A-10-1929-2&slc_lang=fa&sid=1 asiyeh yari آسیه یاری yariasiyeh2024@gmail.com 000319475328460014100 000319475328460014100 No Noncommunicable Diseases Research Center, Fasa University of Medical Sciences, Fasa, Iran مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی فسا، فسا، ایران laleh hassani لاله حسنی 7hassani1969@gmail.com 000319475328460014101 000319475328460014101 No Mother and Child Welfare Research Center, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran مرکز تحقیقات مراقبت‌های مادر و کودک، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران sara dadipour سارا دادی پور mdadipoor@yahoo.com 000319475328460014102 000319475328460014102 Yes Tobacco and Health Research Center, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran مرکز تحقیقات دخانیات و سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران amin ghanbarnejad امین قنبر نژاد amin.ghanbarnejad@gmail.com 000319475328460014103 000319475328460014103 No Social Determinants in Health Promotion Research Center, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران