1- گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی سلامت، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران
2- گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی بالینی، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ، f.lotfi@iau.ir
3- گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی بالینی، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده: (14 مشاهده)
مقدمه: بازماندگان سرطان پستان، حتی پس از دریافت تشخیص بهبودی، با پیامدهای روانشناختی پایداری از جمله نگرانی درباره عود بیماری و آشفتگی تصویر بدن مواجهاند که میتواند کیفیت زندگی آنان را بهطور معناداری کاهش دهد. شناسایی مداخلات روانشناختی مؤثر و مقایسه اثربخشی آنها در این گروه از بیماران، از اولویتهای بالینی و پژوهشی محسوب میشود. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی معنویتدرمانی و درمان شناختی-رفتاری بر نگرانی درباره بیماری و تصویر بدن در زنان بهبود یافته از سرطان پستان انجام شد.
روش بررسی: این پژوهش یک مطالعه مداخلهای با طرح نیمهآزمایشی پیشآزمون-پسآزمون با دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل بود. جامعه آماری، با توجه به آمار وزارت بهداشت، شامل زنان ۳۰ تا ۵۰ ساله بهبود یافته از سرطان پستان بود که طی ۱ تا ۴ سال گذشته از سوی پزشک متخصص تشخیص بهبودی دریافت کرده بودند. ۴۵ نفر به روش نمونهگیری در دسترس و بر اساس ملاکهای ورود و خروج انتخاب و سپس بهصورت تصادفی در سه گروه درمان شناختی–رفتاری (۱۵ نفر)، معنویتدرمانی (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارش شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه آشفتگی تنانگاره کش و کاتلین فیلیپس (1999) و پرسشنامه نگرانی مولینا و بورکوویک (1994) بود. مداخلات در قالب ۸ جلسه ۹۰ دقیقهای بهصورت هفتگی اجرا شد. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس یک و چندمتغیره در نرمافزار SPSS نسخه 26 و با سطح معناداری 05/0 تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد هر دو مداخله معنویتدرمانی و درمان شناختی-رفتاری در مقایسه با گروه کنترل موجب کاهش معنادار نگرانی درباره بیماری و بهبود تصویر بدن شدند (P<0.05). اثر گروه بر نگرانی درباره بیماری معنادار بود (F=45.04)، اما تفاوت بین دو گروه مداخله از نظر آماری معنادار نبود. همچنین اثر گروه بر تصویر بدن نیز معنادار بود (F=15.03) و معنویتدرمانی در برخی ابعاد تصویر بدن بهبود بیشتری نشان داد.
نتیجهگیری: یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد هر دو رویکرد درمان شناختی-رفتاری و معنویتدرمانی میتوانند بهعنوان مداخلات مؤثر روانشناختی در ارتقای سلامت روان زنان بهبود یافته از سرطان پستان مورد استفاده قرار گیرند. به نظر میرسد انتخاب مداخله درمانی میتواند بر اساس نیاز غالب بیماران، بهویژه نگرانی درباره بیماری یا مشکلات مرتبط با تصویر بدن، بهصورت هدفمند انجام شود.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تغذیه، روانشناسی، ورزش دریافت: 1404/11/11 | پذیرش: 1405/3/10