آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
جلد 19، شماره 3 - ( مجله علمی بیماری های پستان ایران 1405 )
جلد 19 شماره 3 صفحات 92-73 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Research code: IR.KUMS.REC.1404.098
Ethics code: IR.KUMS.REC.1404.098
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Gholamiveis R, Shaahmadi Z, Heydarpour F, Ramazani Y, Moradinazar M. Trends in Breast Cancer Incidence and Mortality Among Iranian Women Aged 30–69 Years and GBD-Attributable Risk Burden: An Ecological Age–Period–Cohort Analysis. , ijbd. 2026; 19 (3) :73-92
URL: http://ijbd.ir/article-1-1243-fa.html
URL: http://ijbd.ir/article-1-1243-fa.html
غلامی ویس رسول، شاه احمدی زهرا، حیدر پور فاطمه، رمضانی یوسف، مرادی نظر مهدی. روندهای زمانی بروز و مرگ سرطان پستان در زنان ایرانی ۳۰ تا ۶۹ ساله و روند بار منتسب به عوامل خطر: یک مطالعه اکولوژیک سن -دوره -همگروهی بر اساس داده‌های GBD 2021. , بیماری‌های پستان ایران. 1405; 19 (3) :73-92
رسول غلامی ویس1 
، زهرا شاه احمدی2 ، فاطمه حیدر پور3 ، یوسف رمضانی1 ، مهدی مرادی نظر*4
، زهرا شاه احمدی2 ، فاطمه حیدر پور3 ، یوسف رمضانی1 ، مهدی مرادی نظر*4
1- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
2- مرکز توسعه تحقیقات بالینی امام خمینی و دکتر محمد کرمانشاهی و فارابی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
3- مرکز تحقیقات بیولوژی پزشکی، پژوهشکده فناوری سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران و هسته تحقیقاتی اصلاح سبک زندگی، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
4- مرکز تحقیقات باروری و ناباروری، پژوهشکده فناوری سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران ،m.moradinazar@gmail.com
2- مرکز توسعه تحقیقات بالینی امام خمینی و دکتر محمد کرمانشاهی و فارابی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
3- مرکز تحقیقات بیولوژی پزشکی، پژوهشکده فناوری سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران و هسته تحقیقاتی اصلاح سبک زندگی، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
4- مرکز تحقیقات باروری و ناباروری، پژوهشکده فناوری سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران ،
چکیده: (359 مشاهده)
مقدمه: سرطان پستان شایع‌ترین سرطان در میان زنان ایران است و بروز آن روندی افزایشی داشته است؛ همچنین الگوهای اپیدمیولوژیک آن در حال تغییر است. هدف این مطالعه، بررسی الگوهای سنی، دوره‌ای و همگروهی بر بروز و مرگ سرطان پستان در زنان ایرانی ۳۰ تا ۶۹ ساله و ارزیابی روند زمانی عوامل خطر منتسب به بیماری بود؛ این کار با هدف کمک به تدوین راهبردهای هدفمند پیشگیری انجام شد.
روش بررسی: در این مطالعه، از برآوردهای مدل‌سازی‌شده مطالعه «بار جهانی بیماری‌ها(GBD) » در سال ۲۰۲۱ برای تحلیل روندها در میان زنان ایرانی ۳۰ تا ۶۹ ساله استفاده شد. تحلیل «سن–دوره–همگروهی (APC) » با استفاده از ابزار وب‌محور APC مؤسسه ملی سرطان انجام شد تا الگوهای مرتبط با سن، دوره تقویمی و همگروهی بررسی شوند.
یافته‌ها: نسبت میزان بروز مدل‌سازی‌شده در هم‌گروه تولد ۱۹۸۷ در مقایسه با هم‌گروه مرجع ۱۹۵۷ برابر با ۲٫۵۰ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۱٫۶۴ تا ۳٫۷۷) برآورد شد. در سطح اکولوژیک، عوامل خطر متابولیک، به‌ویژه شاخص توده بدنی بالا (AAPC برابر با ۳٫۷۳٪) و سطح بالای گلوکز پلاسمای ناشتا (AAPC برابر با ۳٫۰۳٪)، بیشترین افزایش را در شاخص DALYs (سال‌های زندگی تعدیل‌شده برحسب ناتوانی) منتسب به سرطان پستان نشان دادند.
نتیجه‌گیری: بروز سرطان پستان در زنان ایرانی ۳۰ تا ۶۹ ساله در طول دوره مطالعه افزایش قابل‌توجهی داشت، در حالی که مرگ با شدت کمتری افزایش یافت. با این حال، این روندهای مدل‌سازی‌شده در سطح جمعیت نباید به‌عنوان شواهدی از رابطه علّی در سطح فردی تفسیر شوند.
روش بررسی: در این مطالعه، از برآوردهای مدل‌سازی‌شده مطالعه «بار جهانی بیماری‌ها(GBD) » در سال ۲۰۲۱ برای تحلیل روندها در میان زنان ایرانی ۳۰ تا ۶۹ ساله استفاده شد. تحلیل «سن–دوره–همگروهی (APC) » با استفاده از ابزار وب‌محور APC مؤسسه ملی سرطان انجام شد تا الگوهای مرتبط با سن، دوره تقویمی و همگروهی بررسی شوند.
یافته‌ها: نسبت میزان بروز مدل‌سازی‌شده در هم‌گروه تولد ۱۹۸۷ در مقایسه با هم‌گروه مرجع ۱۹۵۷ برابر با ۲٫۵۰ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۱٫۶۴ تا ۳٫۷۷) برآورد شد. در سطح اکولوژیک، عوامل خطر متابولیک، به‌ویژه شاخص توده بدنی بالا (AAPC برابر با ۳٫۷۳٪) و سطح بالای گلوکز پلاسمای ناشتا (AAPC برابر با ۳٫۰۳٪)، بیشترین افزایش را در شاخص DALYs (سال‌های زندگی تعدیل‌شده برحسب ناتوانی) منتسب به سرطان پستان نشان دادند.
نتیجه‌گیری: بروز سرطان پستان در زنان ایرانی ۳۰ تا ۶۹ ساله در طول دوره مطالعه افزایش قابل‌توجهی داشت، در حالی که مرگ با شدت کمتری افزایش یافت. با این حال، این روندهای مدل‌سازی‌شده در سطح جمعیت نباید به‌عنوان شواهدی از رابطه علّی در سطح فردی تفسیر شوند.
واژه‌های کلیدی: سرطان پستان، بروز، مرگ، تحلیل سن–دوره–همگروهی، عوامل خطر، ایران، بار جهانی بیماری‌ها
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
اپیدمیولوژی
دریافت: 1405/2/7 | پذیرش: 1405/6/18 | انتشار: 1405/7/30
دریافت: 1405/2/7 | پذیرش: 1405/6/18 | انتشار: 1405/7/30
فهرست منابع
1. Akram M, Iqbal M, Daniyal M, Khan AU. Awareness and current knowledge of breast cancer. Biol Res. 2017;50(1):33. doi: 10.1186/s40659-017-0140-9 [DOI:10.1186/s40659-017-0140-9] [PMID] [PMCID]
2. International Agency for Research on Cancer (IARC). Breast cancer fact sheet. 2022. Available from: https://gco.iarc.fr/media/globocan/factsheets/cancers/20-breast-fact-sheet.pdf
3. Arnold M, Morgan E, Rumgay H, Mafra A, Singh D, Laversanne M, et al. Current and future burden of breast cancer: global statistics for 2020 and 2040. Breast. 2022;66:15-23. doi: 10.1016/j.breast.2022.08.010 [DOI:10.1016/j.breast.2022.08.010] [PMID]
4. Salem H, Daher-Nashif S. Psychosocial aspects of female breast cancer in the Middle East and North Africa. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(18):6802. doi: 10.3390/ijerph17186802 [DOI:10.3390/ijerph17186802] [PMID] [PMCID]
5. Omotoso O, Teibo JO, Atiba FA, Oladimeji T, Paimo OK, Ataya FS, et al. Addressing cancer care inequities in sub-Saharan Africa: current challenges and proposed solutions. Int J Equity Health. 2023;22(1):189. doi: 10.1186/s12939-023-01962-y [DOI:10.1186/s12939-023-01962-y] [PMID]
6. Gutnik L, Olopade OI, Newman LA, Fayanju OM. Breast cancer among African American and sub-Saharan African women: a tale of global inequities. Cancer Causes Control. 2022;33(12):1387-90. doi: 10.1007/s10552-022-01641-3 [DOI:10.1007/s10552-022-01641-3] [PMID] [PMCID]
7. Abbasi S, Rahimi F, Mohammadi S, Azizi S, Modiri A. Breast cancer; conditioning dietary risk factors. 2016. Available from: https://sid.ir/paper/937729/en
8. Khoramdad M, Solaymani-Dodaran M, Kabir A, Ghahremanzadeh N, Hashemi EO, Fahimfar N, et al. Breast cancer risk factors in Iranian women: a systematic review and meta-analysis of matched case-control studies. Eur J Med Res. 2022;27(1):311. doi: 10.1186/s40001-022-00952-0 [DOI:10.1186/s40001-022-00952-0] [PMID] [PMCID]
9. Sun YS, Zhao Z, Yang ZN, Xu F, Lu HJ, Zhu ZY, et al. Risk factors and prevention of breast cancer. Int J Biol Sci. 2017;13(11):1387-97. doi: 10.7150/ijbs.21635 [DOI:10.7150/ijbs.21635] [PMID] [PMCID]
10. Alizadeh M, Ghojazadeh M, Piri R, Mirza-Aghazadeh-Attari M, Mohammadi S, Naghavi-Behzad M. Age at diagnosis of breast cancer in Iran: a systematic review and meta-analysis. Iran J Public Health. 2021;50(8):1564-76. doi: 10.18502/ijph.v50i8.6802 [DOI:10.18502/ijph.v50i8.6802]
11. Rosenberg PS, Check DP, Anderson WF. A web tool for age-period-cohort analysis of cancer incidence and mortality rates. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2014;23(11):2296-302. doi: 10.1158/1055-9965.EPI-14-0300 [DOI:10.1158/1055-9965.EPI-14-0300] [PMID] [PMCID]
12. Yang Y, Land KC. Age-period-cohort analysis: new models, methods, and empirical applications. 1st ed. Chapman and Hall/CRC; 2013.
13. Momenyan S, Sadeghifar M, Sarvi F, Khodadost M, Mosavi-Jarrahi A, Ghaffari ME, et al. Relationship between urbanization and cancer incidence in Iran: a quantile regression analysis. Asian Pac J Cancer Prev. 2016;17(S3):113-7. doi: 10.7314/APJCP.2016.17.S3.113 [DOI:10.7314/APJCP.2016.17.S3.113] [PMID]
14. Sanaat Z, Dolatkhah R. Epidemiologic profile of breast cancer in Iran: a systematic review and meta-analysis. Clin Epidemiol Glob Health. 2024;26:101537. doi: 10.1016/j.cegh.2024.101537 [DOI:10.1016/j.cegh.2024.101537]
15. Institute for Health Metrics and Evaluation. Global Burden of Disease. Available from: https://vizhub.healthdata.org/gbd-results/
16. Gu D, Ou S, Liu G. Global burden of road injuries and their attributable risk factors from 1990 to 2021: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2021. Prev Med Rep. 2025;53:103051. doi: 10.1016/j.pmedr.2025.103051 [DOI:10.1016/j.pmedr.2025.103051] [PMID] [PMCID]
17. Okui T. Age-period-cohort analysis of cardiovascular disease mortality in Japan, 1995-2018. J Prev Med Public Health. 2020;53(3):198-204. doi: 10.3961/jpmph.20.037 [DOI:10.3961/jpmph.20.037] [PMID]
18. National Cancer Institute (NCI). Age Period Cohort Analysis Tool. 2024. Available from: https://analysistools.cancer.gov/apc/
19. Vegunta S, Lester SP, Pruthi S, Mussallem DM. Effects of major lifestyle factors on breast cancer risk: impact of weight, nutrition, physical activity, alcohol and tobacco. Breast Cancer Manag. 2020;9(4):BMT51. doi: 10.2217/bmt-2020-0033 [DOI:10.2217/bmt-2020-0033]
20. Abraham M, Lak MA, Gurz D, Nolasco FOM, Kondraju PK, Iqbal J. A narrative review of breastfeeding and its correlation with breast cancer: current understanding and outcomes. Cureus. 2023;15(8):e44081. doi: 10.7759/cureus.44081 [DOI:10.7759/cureus.44081]
21. Bu Y, Qu J, Ji S, Zhou J, Xue M, Qu J, et al. Dietary patterns and breast cancer risk, prognosis, and quality of life: a systematic review. Front Nutr. 2022;9:1057057. doi: 10.3389/fnut.2022.1057057 [DOI:10.3389/fnut.2022.1057057] [PMID] [PMCID]
22. Fei X, Wu J, Kong Z, Christakos G. Urban-rural disparity of breast cancer and socioeconomic risk factors in China. PLoS One. 2015;10(2):e0117572. doi: 10.1371/journal.pone.0117572 [DOI:10.1371/journal.pone.0117572] [PMID] [PMCID]
23. Yin M, Wang F, Zhang Y, Meng R, Yuan X, Wang Q, et al. Analysis on incidence and mortality trends and age-period-cohort of breast cancer in Chinese women from 1990 to 2019. Int J Environ Res Public Health. 2023;20(1):826. doi: 10.3390/ijerph20010826 [DOI:10.3390/ijerph20010826] [PMID] [PMCID]
24. Ozcinar B, Aribal E, Cabioglu N, Gurdal SO, Varol G, Akyurt N, et al. Long-term outcomes of Türkiye's first population-based mammography screening program: a decade of breast cancer detection and survival analysis in Bahçeşehir. BMC Women's Health. 2025;25(1):5. doi: 10.1186/s12905-024-03521-1 [DOI:10.1186/s12905-024-03521-1] [PMID] [PMCID]
25. Colditz GA, Bohlke K. Priorities for the primary prevention of breast cancer. CA Cancer J Clin. 2014;64(3):186-94. doi: 10.3322/caac.21225 [DOI:10.3322/caac.21225] [PMID]
26. Aryannejad A, Saeedi Moghaddam S, Mashinchi B, Tabary M, Rezaei N, Shahin S, et al. National and subnational burden of female and male breast cancer and risk factors in Iran from 1990 to 2019: results from the Global Burden of Disease study 2019. Breast Cancer Res. 2023;25(1):47. doi: 10.1186/s13058-023-01633-4. [DOI:10.1186/s13058-023-01633-4] [PMID]
27. Marzbani B, Nazari J, Najafi F, Marzbani B, Shahabadi S, Amini M, et al. Dietary patterns, nutrition, and risk of breast cancer: a case-control study in the west of Iran. Epidemiol Health. 2019;41:e2019003. doi: 10.4178/epih.e2019003 [DOI:10.4178/epih.e2019003] [PMID] [PMCID]
28. Akbari ME, Haghighatkhah H, Shafiee M, Akbari A, Bahmanpoor M, Khayamzadeh M. Mammography and ultrasonography reports compared with tissue diagnosis: an evidence-based study in Iran, 2010. Asian Pac J Cancer Prev. 2012;13(5):1907-10. doi: 10.7314/APJCP.2012.13.5.1907 [DOI:10.7314/APJCP.2012.13.5.1907] [PMID]
29. Sbaity E, Bejjany R, Kreidieh M, Temraz S, Shamseddine A. Overview in breast cancer screening in Lebanon. Cancer Control. 2021;28:10732748211039443. doi: 10.1177/10732748211039443 [DOI:10.1177/10732748211039443] [PMID] [PMCID]
30. Dehghani A, Molani-Gol R, Mohammadi-Narab M, Norouzy A, Abolhassani MH, Tabatabaee Jabali SM, et al. The prevalence of obesity and overweight among Iranian population: an umbrella systematic review and meta-analysis. BMC Public Health. 2024;24(1):3377. doi: 10.1186/s12889-024-20860-8 [DOI:10.1186/s12889-024-20860-8] [PMID] [PMCID]
31. Rezaianzadeh A, Ghorbani M, Rezaeian S, Kassani A. Red meat consumption and breast cancer risk in premenopausal women: a systematic review and meta-analysis. Middle East J Cancer. 2018;9(1):5-12. doi: 10.30476/mejc.2018.42096.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
